Budowa i funkcje skóry

06.05.2010 Ocena: komentarzy

Skóra jest organem, który chroni organizm: stanowi barierę miedzy organizmem a środowiskiem zewnętrznym. Skóra dzięki ciągłej odnowie potrafi chronić organizm przed ciepłem i zimnem, urazami mechanicznymi, chemicznymi i fizycznymi, przed drobnoustrojami chorobotwórczymi itp. W idealnym stanie skóra jest delikatna i gładka - taka jak skóra zdrowego dziecka. W tym artykule omówione zostaną funkcje skóry oraz budowa skóry.

       

Najważniejszą funkcją skóry jest ochrona organizmu: stanowi barierę miedzy organizmem a środowiskiem zewnętrznym. U dorosłego człowieka zajmuje powierzchnię około 1,5 - 2 m˛, a jej przeciętna masa wynosi razem z tkanką podskórną 18-20 kg. Grubość skóry nie jest jednakowa, waha się od 0,5 do 4mm, przy czym najbardziej zmienia się grubość naskórka, który jest najgrubszy na stopach i dłoniach (do 80µm), a najcieńszy na brzuchu ( 6-36µm). Grubość tkanki podskórnej zmienia się z wiekiem, zależy także od płci, sposobu odżywiania się i warunków życia. Skóra dzięki ciągłej odnowie potrafi chronić organizm przed ciepłem i zimnem, urazami mechanicznymi, chemicznymi i fizycznymi, przed drobnoustrojami chorobotwórczymi itp. Sposób życia i warunki odbijają się na jej wyglądzie. W idealnym stanie skóra jest delikatna i gładka - taka jak skóra zdrowego dziecka. Skóra wykazuje swoisty rysunek, tzw. poletkowanie, polegające na krzyżowaniu się i przeplataniu bruzd linijnych, które odpowiadają brodawkom skórnym. Rysunek ten jest charakterystyczny dla każdego człowieka, zwłaszcza na opuszkach palców (daktyloskopia). Większe fałdy i bruzdy są zazwyczaj związane ze skurczem i rozkurczem mięśni, początkowo mają charakter czynnościowy, ale z biegiem czasu przybierają charakter stały. Wówczas tworzą tzw. zmarszczki mimiczne. Barwa skóry zależy od grubości naskórka, unaczynienia i zawartości barwnika skórnego. U ludzi rasy białej skóra jest zazwyczaj jaśniejsza u kobiet niż u mężczyzn, a w dzieciństwie jaśniejsza niż w wieku dojrzałym. Skóra jest rozciągliwa i sprężysta, co jest związane z falistą budową brodawek skórnych i obecnością włókien sprężystych. W miarę starzenia się skóry zmniejsza się jej sprężystość i wiotczeje.

Funkcje skóry

Skóra spełnia bardzo wiele funkcji. Jest narządem biorącym udział w:

Budowa skóry

Skóra składa się z trzech warstw:

Naskórek (epidermis)

Jest najbardziej zewnętrzną warstwą skóry. Składa się z ściśle przylegających do siebie komórek (keranocytów), ułożonych w zachodzące na siebie warstwy. Taka budowa naskórka daje możliwość zmiany kształtu podczas wykonywania ruchów. Warstwy nabłonka płaskiego tworzące naskórek łączą się ze skórą właściwą poprzez brodawki skórne. Komórki te stale powstają w czynnych podziałowo, najgłębszych warstwach rozrodczych naskórka: podstawnej i kolczystej. Pod wpływem kolejnych pokoleń keranocytów następuje ich wędrówka. Podczas tej biernej wędrówki zachodzą w nich istotne zmiany - ulegają rogowaceniu, odwodnieniu, a ich metabolizm stopniowo słabnie, aż wreszcie zamiera. Białka żywych komórek naskórka przekształcają się w tzw. skleroproteiny- białka włókniste i keratynę odporną na wpływy chemiczne i nierozpuszczalną w wodzie. Martwe komórki warstwy zrogowaciałej złuszczają się. Pomiędzy komórkami warstwy podstawnej znajdują się melanocyty i komórki Langerhansa. Naskórek jest najbardziej aktywną biologicznie warstwą. Spełnia wiele funkcji, m.in. ochronną dzięki obecności keratyny i zabezpieczającą przed promieniowaniem ultrafioletowym dzięki melaninie. Naskórek, stanowiąc zewnętrzną powłokę, chroni także organizm przed wnikaniem drobnoustrojów.

Budowa skóry właściwej (cutis/ corium)

Skóra właściwa zbudowana zbudowana jest z mocnej tkanki łącznej poprzetykanej naczyniami włosowatymi. W graniczącej z naskórkiem warstwie brodawkowatej występują fibrocyty wytwarzające włókna oraz komórki układu odpornościowego: histiocyty, komórki tuczne, limfocyty. W sieci elastycznych włókien kolagenowych znajdują się sploty naczyń krwionośnych i chłonnych oraz liczne zakończenia nerwowe. W obrębie tej struktury znajdują się również gruczoły potowe i łojowe. Wszystkie te elementy są luźno ułożone w międzykomórkowej substancji podstawnej, której zrąb strukturalny tworzą liczne włókna kolagenowe, retikulinowe i sprężyste.

Budowa tkanki podskórnej (subcutis)

Tkanka podskórna zbudowana jest przede wszystkim z komórek tłuszczowych różnej wielkości zgrupowanych w tzw. zraziki tłuszczu. Ponadto znajdują się tu naczynia krwionośne i chłonne oraz włókna nerwowe. Pełni funkcje podporowe i chroni narządy wewnętrzne przed urazami mechanicznymi. Stanowi jednocześnie magazyn energetyczny organizmu. Tkanka podskórna ma różną grubość w poszczególnych okolicach ciała, a w niektórych nie występuje w ogóle - np. na powiekach.

Powiązane produkty