Witaminy zawarte w preparatach w odpowiednich formach i stężeniach skutecznie zapobiegają negatywnym procesom, które zachodzą w skórze. Korzystnie wpływają zarówno na jej zdrowie jak i wygląd.

Przegląd witamin najczęściej stosowanych w kosmetykach

Jednym z najchętniej stosowanych w kosmetykach składników aktywnych są witaminy. Zawarte w preparatach w odpowiednich formach i stężeniach skutecznie zapobiegają negatywnym procesom, które zachodzą w skórze. Korzystnie wpływają zarówno na jej zdrowie i wygląd.

Witamina A (retinol)

Organizm wytwarza ją w wątrobie z prowitaminy A – beta-karotenu zawartego w pożywieniu (w produktach roślinnych i zwierzęcych, np. maśle, śmietanie, wątrobie, tranie, marchwi ).

Jest związkiem bardzo wrażliwym na działanie tlenu: łatwo ulega procesowi utlenienia, przez co traci swoje właściwości. Aby temu zapobiec, do preparatów z witaminą A często dodaje się przeciwutleniacze, spośród których najlepszy jest tokoferol, czyli witamina E.

Witamina A odgrywa znaczącą rolę w metabolizmie komórek skóry.

Jak działa na skórę witamina A:

• jest niezbędna do regeneracji komórek w warstwie podstawnej naskórka;
• poprawia strukturę warstwy rogowej, a tym samym wzmacnia funkcje obronne skóry i zapobiega wysuszeniu skóry (utracie wody);
• zmniejsza przebarwienia i plamy;
• chroni przed działaniem wolnych rodników i zapobiega starzeniu się skóry;
• reguluje procesy keratynizacji naskórka;
• wywiera znaczący wpływ na równowagę wodno-tłuszczową, dzięki czemu ogranicza szorstkość i złuszczanie naskórka;
• uczestniczy w prawidłowym wzroście włosów i paznokci;
• wspomaga leczenie trądziku.

Witamina A stosowana w kosmetykach występuje w trzech formach: palmitynianu retinolu (najsłabsza forma witaminy A), retinolu (czysta postać witaminy A, najczęściej stosowana ) i kwasu retinowego (o najsilniejszym działaniu).Palmitynian retinolu zawarty w kosmetykach działa wprawdzie słabiej w porównaniu np. z kwasem retinowym, jednak właśnie dzięki tej właściwości zawierającego preparaty mogą być stosowane przez osoby ze skórą nadwrażliwą, a także np. przez nastolatki do wygładzania skór trądzikowych lub po leczeniu kwasem retinowym.Witamina A najpierw wpływa na powierzchowną warstwę naskórka, wygładzając ją i rozjaśniając. Dezaktywuje również wolne rodniki, które są jednym z czynników powodujących starzenie się skóry. Gdy przeniknie w głąb naskórka, poprzez uwolnienie cytokin pomaga w tworzeniu włókien kolagenowych w skórze właściwej, poprawiając jej elastyczność i jędrność.Witamina A w widoczny sposób korzystnie wpływa na skórę przedwcześnie starzejącą się w wyniku działania słońca. Taką skórę, oprócz szybko powstających zmarszczek, charakteryzują plamy i przebarwienia, nierówny koloryt, zaburzenia rogowacenia naskórka. Kosmetyki z witaminą A rozjaśniają koloryt, wybielają plamki pigmentacyjne, wygładzają cerę i likwidują ogniska nieprawidłowego rogowacenia.Stosowanie kosmetyków zawierających w składzie witaminę A działa stymulująco na komórki skóry właściwej, poprawia jej elastyczność, odżywia, zapobiega procesom wiotczenia. Ponadto działa przeciwrodnikowo, dzięki poprawie ogólnej kondycji skóry.Witamina A potrafi "zdziałać cuda". Przywraca blask i młodość skórze zniszczonej w wyniku zbyt intensywnego korzystania ze słońca.

Witamina C ( kwas askorbinowy) – „odświeżacz skóry”:

• chroni przed niszczącym działaniem wolnych rodników. Jest to szczególnie ważne dla osób mieszkających w dużych miastach, gdyż pod wpływem zanieczyszczeń w atmosferze uwalniają się one w dużej ilości;
• wywiera korzystny wpływ na syntezę kolagenu, odpowiedzialnego za elastyczność i sprężystość skóry, tym samym oddziałując przeciwzmarszczkowo (postępujące z wiekiem wiotczenie skóry przyczynia się do powstawania zmarszczek);
• poprawia stan kruchych i skłonnych do pękania naczyń krwionośnych (bardzo istotne dla skór płytko unaczynionych i wrażliwych);
• odgrywa ważną rolę w przebiegu procesów metabolicznych skóry: najbardziej spektakularny efekt działania kosmetyków z witaminą C polega na poprawie kolorytu skóry. Skóra nabiera blasku, jest gładsza, odświeżona.

Obecnie na rynku są dostępne preparaty zawierające biologicznie aktywną witaminę C, charakteryzujące się dużą stabilnością, czyli odpornością na niekorzystne warunki środowiskowe. Znacznie usprawniono jej wchłanianie, dzięki opracowaniu specjalnych nośników (transporterów) przenoszących aktywną postać witaminy C w głąb naskórka.Aktywna witamina C ma wiele ważnych właściwości niezbędnych zwłaszcza zniszczonej promieniowaniem ultrafioletowym, poszarzałej i zmęczonej skórze.

Witamina E, czyli witamina młodości

Należy do grupy związków zwanych tokoferolami. W kosmetykach witamina E dobrze się wchłania i skutecznie poprawia wygląd skóry.

Jak działa witamina E na skórę:

• ma zdolność neutralizowania wolnych rodników, wbudowuje się w warstwy naskórka i struktury błon komórkowych, chroniąc przed utlenieniem i zniszczeniem warstwę lipidową naskórka;
• zapobiega wysuszeniu skóry i powstawaniu stanów zapalnych;
• zmniejsza rumień i obrzęk spowodowany promieniowaniem ultrafioletowym;
• sprzyja tworzeniu kolagenu, poprawia elastyczność i wygładza skórę;
• doskonale nawilża skórę;
• przeciwdziała zmianom starczym, pomaga w likwidowaniu tzw. plam starczych, czyli przebarwień skóry, najczęściej pojawiających się na twarzy i dłoniach.

W kosmetykach witamina E często jest łączona z witamina C. Obie działają antyrodnikowo, dlatego są tak potrzebne skórze. Witamina E jest zlokalizowana na błonach komórkowych naskórka i skóry. Jako pierwsza odpiera napaść wolnych rodników – działa „na pierwszej linii frontu”. Dlatego po walce wymaga regeneracji, ponieważ wolne rodniki utleniają ją, co powoduje zahamowanie jej aktywności. Rolę „drugiego frontu” przejmuje wtedy witamina C, która znajduje się we wnętrzu komórki. Po cyklu przemian witamina E może znowu być aktywna.Zdrowa i młoda skóra broni się przed utleniającym działaniem wolnych rodników dzięki wzajemnie odnawiającemu się systemowi tych witamin. Jednak skóra narażona na uszkadzający wpływ środowiska, a szczególnie promieniowanie ultrafioletowe wymaga podreperowania tych strat. Dlatego ważne jest systematyczne stosowanie preparatów zawierających obie witaminy ochronnego systemu.

Witamina B5 (kwas pantotenowy)

Jak działa na skórę:

• wykazuje właściwości nawilżające, dzięki zdolności zatrzymywania wody w skórze;
• łagodzi uczucie napięcia w skórze, zmiękcza naskórek;
• przyśpiesza procesy gojenia mikro- i makrourazów skóry powstających w wyniku działania czynników mechanicznych, jak również oparzeń słonecznych i dermatoz;
• działa osłaniająco na skórę wrażliwą, łagodzi podrażnienia i zapobiega nadmiernemu rogowaceniu naskórka.

Minerały

Do prawidłowego funkcjonowania skóry niezbędne są także minerały. Odgrywają rolę w procesie wiązania w skórze wilgoci, otaczają skórę naturalnym płaszczem nawilżającym, który chroni ją przed wysuszeniem. Zapewniają poprawę ukrwienia skóry, dzięki czemu jej komórki są lepiej zaopatrzone w tlen i składniki odżywcze. Mają także wpływ na poprawę kondycji włókien elastyny i kolagenu.


Tekst przygotowała:
Dr nauk. med.
Barbara Pytrus-Sędłak
Specjalista dermatolog-kosmetolog
Gabinet Dermatologiczny „ Platinium”, Wrocław
Adiunkt Wyższej Szkoły Fizjoterapii-Specjalność Kosmetologia we Wrocławiu

Badania dowodzą, że woda termalna pozytywnie wpływa na odporność i elastyczność naskórka oraz ma wyjątkowe właściwości gojące.